Znajdujesz się w: Nasza Gmina | Sołectwa | Wysoka |


Wysoka

Sołectwo Wysoka
 
Sołtys: Krzysztof Krawczyk
 
Rada Sołecka:

1)      Andrzej Adamus,
2)      Marian Kaczorowski,
3)      Henryk Sobiegraj,
4)      Dariusz Radwan,
5)      Roman Jagieła,
6)      Barbara Kocik,
7)      Zdzisław Kleszcz.

Wieś położona jest przy drodze nr 796 relacji Dąbrowa Górnicza - Zawiercie. Jej nazwa wywodzi się od miejsca położenia "wysoko na wzniesieniu" w stosunku do innych miejscowości, "na najwyższym wzniesieniu" w okolicy.

Na terenie wsi odnaleziono ślady osadnictwa ludzkiego z epoki kamiennej, a także epoki brązu i żelaza, należące do kultury łużyckiej. Początkowo Wysoka była wsią królewską, a w 1386 roku Władysław Jagiełło nadał ją Włodkowi Ogrodzienieckiemu herbu Sulina. Odtąd wchodziła ona w skład dominium ogrodzienieckiego aż do 1492 roku, a następnie poprzez sprzedaż weszła do dóbr pilickich, do których należała do 1521 roku. W 1521 roku z powrotem powróciła do dominium ogrodzienieckiego i należała do niego aż czasu jego upadku.

Pod względem administracyjnym Wysoka należała do Ziemi Krakowskiej, a po powstaniu powiatów w 1492 roku weszła w skład powiatu lelowskiego i województwa krakowskiego, do których należała aż do czasów rozbiorów.

Początkowo wieś należała do parafii w Sławkowie, a od 1459 roku weszła w skład parafii w Chruszczobrodzie, do której należała aż do erygowania nowej parafii w Wysokiej, już w czasach współczesnych.

W 1790 roku w Wysokiej było 36 zabudowań, w tym dwór, browar, karczma, kaplica oraz 2 domy żydowskie. W 1791 roku we wsi powstał pałac szlachecki, klasycystyczny, którego ruiny przetrwały do dzisiaj.

W drugiej połowie XIX wieku, na skutek uprzemysłowienia regionu oraz budowy kolei warszawsko-wiedeńskiej, została uruchomiona cementowania, wykorzystująca miejscowy surowiec.


Obiekty historyczne i zabytkowe


Zespół pałacowo-parkowy

Zespół znajduje się przy ul. Kościuszki. Z obiektów kubaturowych wchodzących w skład dawnego założenia pałacowo-parkowego, zachowały się do dziś: ruiny klasycystycznego pałacu wybudowanego około 1791 roku oraz dawna oficyna pałacowa, która obecnie jest budynkiem mieszkalnym, wybudowana równocześnie z pałacem i odnowiona w 1909 roku. Zachowany został układ powiązań funkcjonalnych założenia. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym o zatartej pierwotnej kompozycji na skutek zarośnięcia ścieżek parkowych i samosiewów. Dostrzec jednak można czytelny, osiowy i modularny układ założenia, o którym świadczy rozmieszczenie wnętrz parkowych. Zachowały się także podstawowe elementy jego kompozycji w postaci zieleni wysokiej.

Budynek dawnej szkoły

Przy ul. Robotniczej usytuowana jest dawna szkoła wzniesiona w 1817 roku. Jest to obiekt murowany, potynkowany, wzniesiony na planie prostokąta, dwutraktowy. Posiada dwuspadowy dach kryty papą.

Cementownia Wysoka

Cementownia znajduje się przy ul. Fabrycznej. Obecnie w jej zabudowaniach mieści się Fabryka Cementu. Wysoka powstała w latach 1884 - 85. Posiadała 14 pieców szybowych, ale urządzona była raczej prymitywnie. Dziury na ładunki w kamieniu wykuwano ręcznie. Materiał surowy dowożono furmankami, suszono, potem kruszono w łamaczu szczękowym, a następnie mielono odpowiednio w 16 młynach. Zmielony materiał zarabiano wodą i wyciskano w ceglarce cegły. Cegły suszono nad piecami, a następnie układano warstwami na przemian z węglem. Wypalony klinkier przewożono na łamacz szczękowy skąd po skruszeniu dostawał się do młynów cementowych urządzonych analogicznie do młynów surowych. Zmielony cement pakowano ręcznie do beczek i odwożono na dworzec kolejowy.

Strona internetowa Ludowego Klubu Sportowego LKS Wysoka: http://www.lkswysoka.info/news.php